Rimanakusunchis

Rimanakuspanchis runa simita yachasunchis

Huk kutinmi tapukurani ¿Imaynatataq runakuna mana sasachakuywanchu runa simiyta yachankuman?. Ichaqa watakuna pasasqanman hinaqa tukuy ima patarakunata ñawinchaspay hinallataq yachachikuyniypi qawarirani imaynanpamanta aswan mana sasachakuywanchu yachanankumanta. Chaymi kaypi  imaynatan yachachinanchismanta  riksirichimusqaykichis.

Puntataqa yachaqkunamanqa huk willakuyta runa siminchispi ñawinchachina. Chaymantan chay willakuymanta sapankamata tapurinayki. Chaymantan kanan kay RIMANAKUSUNCHIS nisqa qelqa kanan. Chaymi yachaqkunataqa ishka ishkaymanta ñawinchachinayki. Khayna qelqawanqa mana yachiqllawanmi rimayta ishka ishkaymanta yachanku.

Kaypiqa runasimipi hinallataq castellano simipiwanmi qelqasqa kashan. Chaymi paykunapaqqa aswan mana sasachu kanqa. Ichaqa noqanchisqa  imaynatan Qosqo rimaypi hinallataq chanka rimaypi rimasqankutan willananchis.

Kay seq'epi qawasqanchisman hinaqa, qawarinchismi  "gracias" nisqata kinsa niraqpanmanta nikusqanta. Añay nisqataqa rimanku qosqo runa simipi, yusuypay ninkuqa Cotahuasi, Arequipa llaqtapi hinallataq pay nisqataq Huancavelicapin rimanku. Ichaqa qawarisqanchisman hinaqa kinsantinpas "gracias" ninantan nishan.  Hinallataqmi tarinchis ("kachkani", khaynataqa chanka simipin rimakunku. "kashani" nispataqmi qosqo simipi rimakunku). Chaymantapas ñoqa nispaqa chankapin hinallataq wakin qosqo lawpipas rimankun /noqa nispaqa Apurímac llaqtapin ashka rimanku. Apurimac rimay Qosqowanqa kaqllapunin rimayninku. Ichaqa chaykunapi hukniraq kashaqtinpas runasiminchisqa tupanakullankun.

Ichaqa chay seq'eman hinaqa mana runasiminchista rimaqkunapas apurayllamanmi rimayta yachanqa. Chaymi Illari Quechuapiqa runasimita rimaq runakunapunin ima pataratapas qelqayku. Saynapi paykunaqa kinsa killallapi runa siminchista rimayta qallarinakupaq.

Fuente: Illari Quechua.